Wat is onverdeeldheid bij vastgoed? Alles helder uitgelegd

Soms is een woning niet van één persoon, maar van meerdere eigenaars tegelijk. Dat noemen we onverdeeldheid.

Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer:

- een woning wordt geërfd door meerdere erfgenamen

- een koppel samen een woning koopt

- vrienden of familie samen investeren in vastgoed

Iedere eigenaar heeft een aandeel in het pand, maar niemand heeft een afgebakend stuk van de woning. Belangrijk om te weten: niemand kan verplicht worden om voor altijd in onverdeeldheid te blijven. Er bestaat dus altijd een manier om eruit te stappen.

Twee soorten onverdeeldheid

1. Vrijwillige onverdeeldheid

Dit ontstaat wanneer mensen bewust samen vastgoed aankopen, bijvoorbeeld als investering of als koppel.

2. Gedwongen onverdeeldheid

Soms kom je er zonder keuze in terecht. Dat gebeurt vaak bij een erfenis, wanneer meerdere erfgenamen samen eigenaar worden van een woning.

Hoe kan je uit onverdeeldheid stappen?

Wanneer mede-eigenaars verschillende plannen hebben met het vastgoed, moet er vaak een oplossing gezocht worden.

1. Samen verkopen

De eenvoudigste oplossing is om het pand samen te verkopen. De opbrengst wordt daarna verdeeld volgens het aandeel van elke eigenaar.

2. Uitkopen

Eén mede-eigenaar kan beslissen om de aandelen van de anderen over te nemen. Zo wordt hij of zij de enige eigenaar van het pand.

3. Gerechtelijke verkoop

Wanneer de eigenaars het niet eens raken, kan een rechter beslissen om het vastgoed openbaar te verkopen. Dat gebeurt meestal pas wanneer andere oplossingen niet werken.

4. Schenking of ruil

In sommige gevallen kan een mede-eigenaar zijn aandeel schenken of ruilen met een ander eigendom, al komt dat minder vaak voor.

Belangrijke regels

• Elke mede-eigenaar heeft rechten op het vastgoed volgens zijn aandeel.

• Onverdeeldheid kan altijd beëindigd worden.

• Eigenaars kunnen tijdelijk samen eigenaar blijven via een overeenkomst van maximaal 5 jaar.

• Bij een uitkoop betaal je in Vlaanderen een verdeelrecht van meestal 2,5% op de waarde van het vastgoed.

Dit verdeelrecht - vaak de “miserietaks” genoemd - komt vooral voor bij een scheiding of stopzetting van een wettelijke samenwoning, wanneer één partner de woning overneemt. In bepaalde gevallen geldt een verlaagd tarief van 1%.

Nog een detail

Tussen een blote eigenaar en iemand met vruchtgebruik bestaat geen onverdeeldheid. De regels hierboven gelden dus niet voor die situatie.